YORUM: Dolar/TL fren tutmuyor

Tuncay

New member
Gün boyunca dalgalı bir seyir izleyip, kritik direnç 9.00’ın hemen altı ve üstünde dalgalanan dolar/TL’yi tutmak mümkün olmuyor. TSİ 5.30’da Dolar/TL kotasyonları 9.04’e yaklaşırken, para ünitemizin günlük kaybı %0.38.

Dolar/TL, yeni güne de yükselişle başlamasının akabinde saat 10.55 prestijiyle evvelki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 9,0220 düzeyinde bulundu. 11.15 prestijiyle en yüksek 9,0404 liradan süreç nazaranrek tepesini bu düzeye taşıdı.

Euro/TL yüzde 0,21 paha çıkarıyla 10,4350’den, sterlin/TL de yüzde 0,28 yükselişle 12,2680’ten satıldı. Dolar/TL niçin yükseldi ve TL’de satışlar sürer mi?

İstanbul Üniversitesi Öğretim nazaranvlisi Prof. Dr. Sefer Şener, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu’nun TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumdaki sözlerine dair, “TL’deki bedel kaybının bilhassa faizle ilgili yok derken bunun bütün olarak kıymetlendirilmesi lazım. örneğin son 2 haftalık devirde yerlilerin kurla ilgili çıkış yaptığını görüyoruz.” dedi.

Katıldığı CNN Türk canlı yayınında Prof. Dr. Sefer Şener şu sözleri kullandı:

Kamuoyunda belli bir gün ve saat baz alınarak kurdaki volatiliteye bakılıyor. Global çapta ne derseniz deyin. ABD’de tahvil faizleri ve dolar endeksiyle ilgili epey önemli gelişmeler var.

İster faizi artırın isterse azaltan ülkeler kategorisinde olun. Çek Cumhuriyeti, Macaristan ülkelerine örnek veriliyor. Dünyada gelişen ve gelişmiş ülkelerin tamamına karşı dolar kıymet kazanıyor. Öncelikle bunu şöyle pahalandırmak lazım. Bu durum global çapta doların güçlenmesi ile alakalı bir durumdur.

Dolar endeksi güçleniyor ve tüm para üniteleri karşısında güçleniyor. Macaristan faiz artırımına gitti ona karşın son 20 günlük devirde Macaristan para ünitesinin paha kaybettiğini görüyoruz.

Dolar endeksi ile ilgili ABD tahvil faizlerinin 1.60’lara gelmesiyle ilgili bir sorun var. Kurun tesiri başka ülkelere baktığımızda aslında tıpkı taraflıdır. örneğin son 2 haftalık devirde yerlilerin kurla ilgili çıkış yaptığını görüyoruz. Kurdaki çıkışın faizle ilgisi yok telaffuzunu söyle değerlendiriyorum. Global gelişmeler var, konjonktürel gelişmeler var. Suriye’deki gelişmelerin akabinde dün kurda gelişmeler yaşandı” tabirini kullandı.

Tüm dünyada bariz bir riskten kaçış var ki, bu da TL üzere “kırılgan” yani şoklara hassas olarak tanımlanan “riskli varlıklarda” satışlara yol açıyor. Sabah tüm büyük Asya borsaları kırmızıda kapattı. Hala Avrupa paylarının bileşik endeksi Stoxx600 %0.17 geride, Wall Street’te ise 3 büyük borsa endeksi yatay, taraf bulmaya çalışıyor.

ABD 10 yıl vadeli devlet tahvili getirileri seansın başında %1.59’la Cuma gecesine göre 2 baz puan geriledi. Lakin, Deutsche Bank’ın aylık yatırımcı anketinde çoğunluk tahvil getirilerinde yükselişin sürmesini bekliyor. Yükselen tahvil getirileri yanında yıllık tepesinde dans eden Dolar Endeksi de Türkiye üzere Gelişmekte Olan Piyasalara olumsuz baskı yapıyor.

Spot süreçlerde $1.765/onsa tırmanan altın ve İsviçre Frangı yükselen enflasyon beklentilerine karşı hedge alımları görüyor. Öte yanda $83-84/varile yapışan Brent petrol Ağustos’ta fazla veren cari istikrarın yılın son çeyreğinde eksiye döneceğini anımsatıyor.

HSBC Portföy İdaresi ekonomist İbrahim Aksoy, döviz kurunda beklenen gelişmeleri şöyleki yorumladı:

Merkez Bankası Liderinin açıklamalarının Eylül’de yapılan faiz indiriminin tek seferlik olduğuna işaret etmediğini görüyoruz. Merkez Bankası’nın enflasyonda yükselişin süreksiz olduğu görüşüyle 21 Ekim’deki görüşmede siyaset faizini 50 baz puan indirerek %17.5’e düşüreceğini öngörüyoruz (HSBC Portföy Yönetimi).

Blomberg haberine göre, “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kabine toplantısı daha sonrası yaptığı açıklamada Fırat Kalkanı bölgesindeki Azez’deki zırhlı araca füze saldırısına değinerek “Tacizler artık bardağı taşırdı. En kısa müddette meselelerin tahlili için gereken adımları atacağız” dedi. Erdoğan “Buralardan kaynaklanan tehditleri ya oralarda faal olan güçlerle ya da kendi imkanlarımızla bertaraf etmekte kararlıyız” sözleri kullandı.” Türkiye’nin 5-yıllık CDS’i günü 6 baz puan yükselerek 443 baz puanda tamamladı.

Haber akışı niçiniyle Türkiye’nin Ağustos’ta cari fazla vermesi piyasalara müspet bir tesirde bulunamadı. Cari istikrar Ağustos’ta geçen yılın tıpkı ayına nazaran 4.6 milyar dolar güzelleşerek 0.5 milyar dolar fazla verdi. Bu güzelleşme ana olarak turizm gelirlerinin 2.1 milyar dolar artarak 3.4 milyar dolara çıkması ve net altın ithalatının 3.6 milyar düşerek 0.2 milyar dolara gerilemesinden kaynaklandı. 12-aylık birikimli cari açık bu biçimdece Temmuz’daki 27.6 milyar dolardan (GSYİH’ye oranla %-3.5) 23 milyar dolara (%-2.9) geriledi. Başka yandan, güç ve altın hariç 12-aylık birikimli cari fazla artışını sürdürdü (16.2 milyar dolar  19.1 milyar dolar).

Geçtiğimiz sene 24.2 milyar dolar olarak gerçekleşen net güç faturası petrol fiyatında artışın da tesiriyle Ağustos itibariyle birikimli olarak 30.4 milyar dolara çıkarken, net altın ithalatı 22.4 milyar dolardan 11.7 milyar dolara geriledi. 12-aylık birikimli net turizm geliri Ağustos’ta 14.3 milyar dolara çıkarken hala Şubat 2020’de kaydedilen 26.1 milyar dolarlık doruğuna göre değerli ölçüde aşağıda bulunuyor.

Finansman tarafında ise Ağustos’ta net direkt yabancı yatırımlardan 0.3 milyar dolar çıkış görülürken, 1.3 milyar dolarlık net portföy yatırımı girişi gerçekleşti. Öteki yatırımlar altında 7.3 milyar dolar giriş olurken bunun 6.4 milyar doları IMF tarafınca yapılan SDR tahsisatından kaynaklandı. Başka yatırımlar altında bankalar Ağustos’ta 0.8 milyar dolar net dış kredi borcu öderken banka-dışı şirketler 0.8 milyar dolar net borçlanma gerçekleştirdi.

Toplam finansal girişler 8.3 milyar dolara ulaşırken Merkez Bankası rezervleri 13.2 milyar dolar arttı. Ağustos’ta net kusur ve noksan kaynaklı girişlerin 4.5 milyar dolarla Haziran ve Temmuz’a bakılırsa güçlenerek devam ettiğini görüyoruz.

Türkiye iktisadı Ocak-Ağustos periyodunda 14 milyar dolar cari açık verirken TCMB yılın kalanı için cari fazla verilmesini öngörüyor. HSBC Portföy İdaresi olarak Eylül’de de sonlu bir cari fazla görülebileceğini kıymetlendiriyoruz. birebir vakitte, Ekim ve daha sonrasında turizm gelirlerinin cari istikrardaki düzelmede hissesinin azalacak olması, ihracattaki kuvvetli seyre karşın ithalatın yüksek seyretmesi ve petrol fiyatındaki artışla 4. çeyrekte cari açık verileceğini öngörüyoruz. Yılın tamamı için 25 milyar dolarlık (%-3.2) cari açık varsayımımızı koruyoruz. Öbür bir tabirle, yılın kalanında cari açığın finansmanı kaynaklı döviz muhtaçlığının devam edeceğini öngörüyoruz.

Merkez Bankası Liderinin TBMM’deki açıklamalarının Eylül’de yapılan faiz indiriminin tek seferlik olduğuna işaret etmediğini görüyoruz. Merkez Bankası’nın enflasyonda yükselişin süreksiz olduğu görüşüyle 21 Ekim’deki görüşmede siyaset faizini 50 baz puan indirerek %17.5’e düşüreceğini öngörüyoruz.
 
Üst