Nesli Tükenmekte Olan Türler

admin

Administrator
Yetkili
Admin
Global Mod
Nesli Tehlikedeki Türler


Nesli tehlikedeki türler, yok olma tehdidi altındaki bitki ve hayvan türleridir. Dünya Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) iki senede bir yayınlanan kırmızı listesinde yer alırlar. Bir türün kırmızı listeye alınması için dünya üstünde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir.
Diğer bir kategori hassas türlerdir. Bunun için temel kıstas türün yetişkin popülasyonunun 1000'den az olmasıdır.
Dünya Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) 2006 raporu, insan kaynaklı suistimaller sonucu 784 türün dünya üstünden bütünüyle yok olduğunu ve 16.119 hayvan türünün tükenmekte olduğunu göstermekte. Sadece 2006'da listeye 530 türün eklenmiş olması canlı türlerinin ne çok büyük bir tehdit altında olduğunu gösterir.

Tehdit altındaki bazı türler

Dünyanın hemen her bölgesindeki bitki ve hayvan türleri arasında nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya gelen ve bir bölümü ne yazık ki dünya üstünden bütünüyle silinen binlerce tür bulunur. Bazıları;
Kutup ayısı (Ursus maritimus), 2006 senesinde hassas türden tehlike altındaki tür kategorisine geçti. Kutup bölgesindeki buzulların erimesiyle yaşam alanı tehlike altına girmiştir. Tahminlere göre kutup bölgesindeki bu durum değişmezse önümüzdeki 45 yıl içinde türde % 30'luk bir azalma olacak ve sonunda da bütünüyle yok olacak.
Vatoz (Manta birostris), belgesellerden aşina olunan eşsiz bir canlıdır. Suda kanat çırparcasına süzülen bu deniz canlısının türü, denizlerdeki kirlenme, avlanma vs. sebeplerle tehlike altındadır.
Verreaux’s sifaka lemur (Propithecus verreauxi), Madagaskar'a özgü bir türdür ve kararlı bir orman habitatında yaşayabilmektedir. Kömür üretimi ve orman kesimi ile yaşadığı bölge tehlike altına girmiştir. Aynı zamanda adanın bazı bölgelerinde avlanmaktadır.
Gri balina (Eschrichtius robustus), Kuzeybatı pasik gru balina. Halen 50 yetişkin bireyden daha az kaldığı düşünülmektedir. Bu tür bütünüyle yok olacak derecede avlanmıştır.
Siyah çizgili albatros (Thalassarche melanophrys), 21 albatros türünün hepsi neslinin tükenmesi tehdidiyle karşı karşıyadır. Balıkçı ağları tür için ciddi tehdit oluşturmaktadır.
Kısa gagalı yunus (Delphinus delphis), Akdeniz alttürüdür. Son 40 yıl içinde türün nüfusu aşırı avlanma ve yaşam alanlarının bozulması sonucu %50 düşmüştür.


Türkiye'de
Hayvan türleri:
Akdeniz foku
Deniz kaplumbağası
Kelaynak

Bitki Türleri:
Kardelen
Gölsoğanı
Sıklamen
Karçiçeği



Soyu tükenen canlılar


Kurbağa türleri gibi hem karada hem suda yaşayabilen amfibiler üstünde yapılan araştırmalar neticesinde bu tür canlıların % 30’unun soyunun tükenmek üzere olduğu, 2004’ün en önemli ekolojik çalışmalarından birisi olarak gösteriliyor.
Bu sonuca, ilk defa global bağlamda ortak olarak çalışan 500 sürüngen araştırmacısı, amfibiler üstündeki incelemeleriyle ulaştı. Uluslararası verilere göre, tür sayısı 5 000 700 olarak belirlenen amfibilerin önümüzdeki yüzsenede nesillerinin yarı yarıya azalacağı öngörülüyor.
Ekolojik çalışmalar sadece amfibilerle sınırlı değil. Bitki, kuş ve böcek türleri üstünde yürütülen araştırmalar da çok kötü sonuçlar veriyor.
Örneğin İngiltere’de her sene 10 kilometre’lik bir alanda yapılan araştırmalar neticesinde, kelebek türlerinde % 13 azalma olduğu ortaya çıktı.
Bitki türlerinde de % 28 azalma görüldü. Türlerin sayıları azalırken, iklim değişikliklerine bağlı şekilde söz gelimi bitkilerin daha erken çiçek açtığı, kuşların göç alışkanlıklarını değiştirdiği anlaşıldı.
27 Temmuz 2004 — Frozen Ark (Nuh’un Dondurulmuş Gemisi) adı verilen proje ile, hayvanların soyu tükense dahi genetik kodları donuk olarak gelecek kuşaklara aktarılabilecek. Nottingham Üniversitesi, Londra Natural History Museum ve Londra Zooloji Cemiyeti tarafından desteklenen proje, gelecekte soyu tükenen hayvanların yeniden canlandırılmasına olanak verecek.

Yeşil Ekonomi / Doğa Düzeni

Endüstriyel kapitalizmin ilk dönemleri gıda, barınak, giyim, temel altyapı gibi vazgeçilmez unsurlarda elle tutulur bir iyileşme ve bolluk getirmişti. Bu iştahla doğal kaynaklar kullanılmaya başlandı. Ancak göz ardı edilen bir gerçek sonu yaklaştırıyordu. Yerküre, doğal kaynakları kısıtlı olan kapalı bir kutuydu. Ekonomi, kaynağını görmeli, onun aynası ile yeşil olmalıdır. Yeşil ekonomi kuramı, yeni şeyler söylemenin bir zorunluluk olduğu günümüzde zümrüt gibi parlıyor, harekete geçmek için insanın uyanmasını bekliyor.


Toy / Bozkırda Aşk

Doğal bozkırların kadim sakini, son yurdu tarım alanlarında çiftçiyle dost yaşıyordu. Ama artan tarım faaliyetleri gün geçtikçe toyların yaşam alanını daraltıyor. Hayatta kalıp bozkırdaki aşkını sürdürebilmek için yurttaşlarından bir el bekliyor.

Anadolu'nun Bukalemunları / Tendeki Cümbüş

Değişebilen renkleri, vücut boyları ile aynı uzunluktaki dilleri, farklı yönlere doğru hareket edebilen gözleriyle bukalemunlar Türkiye coğrafyasının en sıradışı canlılarından biri. Akdeniz ve Ege bölgelerinin denize yakın ve nemli makilik alanlarında yaşıyorlar. Doğadan toplanması ve yaşadığı alanların yok edilmesi gibi sebeplerle bukalemunların nesli tehlike altında.


Türkiye'nin Önemli Memeli Alanları / Son Sığınaklar

Türkiye'nin memeli hayvanları bu toprakların en az bilinen canlı topluluklarından biri. Büyük bir kısmının nesli tehlike altında olmasına karşın onların korunması ve araştırılması için sadece bir avuç çalışma yürütülüyor. Türkiye'nin Önemli Memeli Alanları çalışması, bu güzel varlıkların Anadolu topraklarından silinmemesi için atılmış en somut adımlardan biri.
Kanadanın Kuzeyinde yapılan çalişmalarda Kuzey Kanada kurtlarının geyiklerin neslinin tükenmesine neden oldukları gerekçesiyle hükümet tarafından av yasağı kaldırılarak kurtların bütünüyle ortadan kaldırılması kararı alınır.Sonuç ilginçtir,çünki yok olan kurtlardan sonra okadar çok geyik türerki geyiklerin beslenme arzularından dolayı dogal bitki örtüsü bütünüyle yok olur ve geyikler bu kez açlıktan ölmeye başlar. İnsanlar yapmış oldukları hatanın farkıkna varırlarve kurt neslinin gelişimi için tekrar kolları sıvarlar.

Kurtarılmayı bekleyen hayvanlar


Dev Panda


Dev panda, Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) için farklı bir anlam taşır, çünkü bu sevimli hayvan 1961 senesinden beri vakfın sembolü. Dev panda ayrıca anavatanı olan Çin’in de milli amblemi. Siyah-beyaz kürküyle dikkati çeken dev pandaların boyu yaklaşık 1,5 metre, ağırlığı ise 100-150 kg arasındadır. Bambu ormanlarında yaşamakta olan dev pandalar, günde 12-38 kg kadar bambu ağacı yiyerek hayatta kalır.
Dev panda Çin’in Yangtze Havzası’ndaki bambu ormanlarında yaşar. Bu havza, biyoçeşitlilik açısından dünyanın en zengin bölgelerinden birisidir. Burada nesli tehlike altında olan bir çok hayvan ve bitki türü barınır. Bu açıdan Yangtze Havzası’nın muhakkak korunması gerekmektedir.
Çin’de yaşamakta olan pandaların sayıları bugün yalnızca 1.600 dolayında. Çin’deki bambu ormanlarının giderek yok olması, pandaların hayatını da tehdit ediyor. Özellikle Çin hükümetinden yardım çağrısı alan WWF,
1980 senesinden beri pandaların korunması için önemli çalışmalara imza atıyor. Pandalar bugüne dek 50 doğal rezerv kurularak muhafaza etmeye alındı.

Yeşil Deniz Kaplumbağası
Bir yeşil deniz kaplumbağasını “ağlarken” görürsen, şaşırma. Bu durum onun üzgün olduğunu göstermiyor. Sadece vücudunda biriken tuzlu suyu dışarı atmaya çalışıyor. Bunu da gözlerinin arkasındaki tuz bezlerinin yardımı ile yapıyor.


Yeşil deniz kaplumbağası


Çoğunlukla tropikal ve subtropikal sularda yaşar. Boyu 1,5 metreyi, ağırlığı ise 200 kg’yi bulabilir. En sevdiği yiyecek deniz çayırları ve yosundur. Bu hayvan deniz çayırlarının işlevselliğini sürdürmesine büyük katkıda bulunmaktadır. Deniz kaplumbağası tarafından kolaylıkla sindirilen deniz çayırları, bölgelerinde yaşamakta olan bitki ve hayvanlara yeni besinler olarak geri döner.
Dünyada bir vakitler birkaç milyon yeşil deniz kaplumbağası vardı. Bugün yalnızca 200.000 dişi yeşil deniz kaplumbağasının kaldığı belirtiliyor. Bunun en büyük nedenleri, aşırı avlanma ve hatalı balıkçılık metotları. İnsanlar bu kaplumbağayı eti, yumurtası ve mücevher yapımında kullanılacak olan kabuğu için avlıyor. WWF’nin amacı yasadışı avlanmaya son vermek.


Türkiye’nin Yok Olan Canlıları


Tilki


Köpekgiller ailesinden olan tilkinin sivri burnu, büyük üçgen kulakları, ince kısa bacakları ve uzun, tüylü kuyruğu vardır. Çoğunlukla boyu 60-90 cm, kuyruğu 30-50 cm, ağırlığı ise 4-7 kg’dir. Renkleri coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak burun ucundan kuyruk sokumuna kadar olan kısımları sarıdan kestane rengine kadar değişebilir. Böcek, kemirgen ve meyvelerle beslenen tilkilerin nesli tehlike altında.


TEHDİTLER


Doğal yaşam alanları orman, bozkır ve dağlık alanlar olsa da Türkiye’de özellikle insan yerleşimlerinin etrafında tilkilere rastlayabilirsin. Yarık, kovuk ve toprakta kazdıkları inlerde yaşamakta olan tilkiler, yasal olmamasına rağmen, özellikle kürkleri için avlanır. Ayrıca kümes hayvanlarına zarar vermesi sebebiyle de insanlarca zarar görürler.



Türkiye’de nesli tükenmiş, tükenme tehlikesi altında olan pek çok memeli bulunuyor. Örneğin Hazar kaplanı, aslan, leopar gibi memelilerin nesli bütünüyle tükendi.
İşte Türkiye’de korunması gerekli olan memelilerden bazıları:

Siyah yunus
Tırtak
Beyaz burunlu yunus
Mutur
Kurt
orman kedisi
Step vaşağı
Yabankedisi
Vaşak
Bozayı
Sırtlan
Susamuru
Akdeniz foku
Ulugeyik
Anadolu
Yaban koyunu
Çakal
 
Üst