Kerim Rota: “İktidar sermayeden yardım istiyor”

Zakariya

New member
Ekonomist Kerim Rota, BDDK’nın TL krediler için döviz varlığı hududu sonucunın siyasi olduğunu; iktidarın, sermaye bölümüne bugüne kadar sağladığı avantajı, bu kararla yardım olarak geri istediğini söylemiş oldu.

Gelecek Partisi İktisat Siyasetleri Lideri Kerim Rota, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) TL krediler için döviz sınırlamasına yönelik sonucunın siyasi olduğunu belirterek, iktidarın sermaye bölümüne bugüne kadar sağladığı avantajı, BDDK sonucu ile yardım olarak geri istediğini söylemiş oldu. Bu hafta mecburî değilse piyasalarda döviz süreci yapılmamasını öneren Rota, “Piyasaların dövizde bir düşüşle başlaması fazlaca mümkün. Zira büyük iniş çıkışların yaşanacağı bir hafta olacak. Bu cins haftalarda ziyan etmek fazlaca mümkündür. Uzak durmakta yarar var” ikazında bulundu.

Merkez Bankası’nın yüksek enflasyon ve kıymet kaybeden TL’ye karşın siyaset faizini yüzde 14’te sabit tuttuğu Para Siyaseti Şurası toplantısının çabucak akabinde BDDK’dan üst üste kritik atılımlar geldi. Heyet, TL krediler için döviz varlığı sonu getirdi. Hudut ise şirketlerin döviz varlıklarının 15 milyon TL’yi aşmaması. Ekonomist Kerim Rota, BDDK’nın sonucunı GAZETE DURUM’a kıymetlendirdi:

BDDK’nın bu sonucu elinde döviz olan şirketleri “Kredini kesiyorum” diyerek döviz satmaya mı zorlayacak?

Zorlayacak. BDDK, bilançosunda muhakkak bir ölçünün üzerinde döviz taşıyan şirketlerin risklerine hayli da bakmadan, şirketlerin döviz satarak Merkez Bankası’nın yılbaşından bugüne yaptığı kapı gerisi satışlara takviye olmasını istiyor. Bir manada diyor ki, “Benim elimdeki döviz artık yetersiz, siz tasarruflarınızı satarak, bana yardımcı olun” üzere bir durum kelam konusu. Şunu da söylemem lazım bu fazlaca kıymetli bir karar. Bu yalnızca BDDK’nın alabileceği bir karar değil. Bu, Türkiye’nin özgür kambiyo rejiminden (serbest bırakılan sermaye hareketleri) kıymetli bir geri dönüş aslında. Bunun teknik bir karar olmasının haricinde siyasi bir karar olduğunu düşünüyorum.

Türk Parası Değerini Muhafaza Kanunu Hakkında 32 sayılı karar, “Döviz bulundurmak serbest” diyor. BDDK ise “15 milyon TL üzerinde döviz varlığı olan kredi kullanamayacak” diyor. Bu çelişkiyi nasıl yorumluyorsunuz?

Bence burada net bir yetki aşımı var. BDDK’nın yetki alanı haricinde alınmış siyasi bir karar. Bu, hükümetin aldığı lakin altına imza atmaktan aslında çekindiği özgür kambiyo rejiminden dönüş sonucu. Maalesef bu doğal, birfazlaca şeyin önünü açabilir. Bilhassa Türkiye’de tasarrufların serbestçe ve istediğiniz para cinsinden yapılabilmesi üzere 1983 yılında Turgut Özal’ın getirdiği serbestiyetten kıymetli bir geri dönüş bu. Bunun, piyasada azalan itimadı ve iktisat idaresine olan itimadı azaltacağını ve Türkiye’nin şu an yaşadığı prestij açığını artıracağını düşünüyoruz.

Bu karar bir yabancı para kısıtlaması mı, sermaye denetimi mü, kredilerin yönlendirilmesine ait bir karar mı? Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ben bunu bir sermaye kısıtlaması olarak görüyorum. Sermaye denetimi demek ağır olur. Sermaye sınırlaması ve sermaye kısıtlaması demek lazım. Zira sınırlama yahut kısıtlama söylemiş olduğinizde şunu ortaya koyuyor, istediğiniz üzere yapamazsınız, belirli kurallarda yapabilirsiniz dendiğine bakılırsa bunu bir sermaye kısıtlaması yahut tasarruf para ünitesi kısıtlaması olarak algılamak gerek.

Karar daha sonrası dolar/TL Türkiye piyasaları kapanmışken bankalar ortası piyasada düşük hacimli süreçlerde 17.36 lira düzeylerinden süratle 16.40 lira düzeylerine kadar geriledi. Saat 20.15 itibariyle dolar/TL 16.71 liradan süreç görüyordu. Pazartesi piyasalardaki tablo ne olur?

Şirketlerin buna ahenk sağlamak için bir ölçü daha döviz satması gerekecek, o denli görünüyor. O yüzden pazartesi günü piyasaların dövizde bir düşüşle başlaması epey muhtemel fakat benim şiddetle tavsiyem bu hafta nitekim süreç yapmak zorunda olmayan hiç kimsenin hayli fazla süreç yapmamasıdır. Zira büyük iniş çıkışların yaşanacağı bir hafta olacak, o denli görünüyor. 21 Aralık haftasında olduğu üzere. O yüzden alım-satım hevesi olanların da biraz uzak durmasında yarar var. Şirketlerin satacağı, bireylerin alacağı bir hafta imajı olabilir. Ancak dediğim üzere bu tıp haftalarda ziyan etmek epeyce muhtemeldir. Uzak durmakta yarar var.

İktidar bu kararla neyi amaçlıyor? senelerca AK Parti’yi destekleyen, AK Parti yardımıyla kar ve sermaye biriktirenler nazaranve mi çağrılıyor?

Çok hakikat bir yorum. İktidar, sermayeye şunu söylüyor, “Biz size bu kadar yüksek enflasyon oranında bu kadar ucuz krediler verdirdik. Bu kadar faizleri ucuzlattık, enflasyonun bütün kahrını milletin sırtına yükledik. Sizi kalkındırdık, biraz da siz kaleye geçin, defansa gelin bizimle birlikte. Biz aslına bakarsanız milletin dövizlerini satıyorduk fakat üstüne bir de sizin dövizleri biz satmayalım da biraz siz bir şeyler yapın…” Bu olağan hiç sürdürülebilir bir durum değil. Yani sermaye bölümüne verdikleri avantajı, artık yardım olarak istiyor. Yapılması gereken enflasyonla düzgün gayret ve iktisadın akıl, bilim ve rasyonalite çerçevesinde yönetilmesiydi yalnızca. Bundan uzaklaştıkça da bu tıp duygusal, tepkisel kararları alıyorlar.

Bu karar olumlu sonuç verir mi? Yoksa bu da faiz sonucu üzere iktisatta olumlu sonuç vermeyecek kararlardan biri mi?

Hatalı kararlardan biri. Bu Türkiye’deki prestij açığını fazlaca daha artıracak, inanç açığını artıracak. Maalesef Türkiye’yi daha epey dünyaya kapatacak bir karar olarak tarihe geçecek diye düşünüyorum.

Gazete Durum