Bu nasıl fırsatçılık! Artık de öğrenci depozitosu

Smartsoft

New member
Kiminden kiranın 4 bedeli depozito parası isteniyor kimine ise ‘eve geçmeden boya-badana yaptıracaksın’ üzere kaideler koşuluyor. Kiralık konut bulmakta zorlanan üniversite öğrencileri artık de bulabildikleri konutlarda, mesken sahiplerinin kaideleri zorlayan istekleri ile muhatap oluyor.

TOPLUMSAL MEDYA ŞİKAYETLERLE DOLUP TAŞIYOR

Okulların açılmasına sayılı günler kala, toplumsal medyada da öğrenciler yaşadıkları acı tecrübeleri paylaştı.

Depozito dışında mutfağa ankastre yapılmasını kaide koşan da var, öğrencilerden ‘ayrı ayrı’ kira ya da aidat fiyatı isteyen de.

Hürriyet’te yer alan habere nazaran konut arayıp, konut sahibinin ‘ilginç’ kaidesi ile karşılaşan öğrencilerden birisi de Ethem Göç. Ethem Göç; mesken sahibinin, emlakçı kurulu ve depozito dışında yalnızca öğrenci oldukları için 5 bin lira fazladan para istediğini anlattı.

“EVE ANKASTRE DÖŞEYECEKSİN…”

Bir öteki öğrenci ise kiralamak istediği meskenin sahibinin “Eve ankastre döşeyeceksiniz” koşulunu koştuğunu söylemiş oldu.

Toplumsal medyaya yansıyan bir öbür konut sahibi ‘talebi’ ise kiracıdan konuta girmedilk evvel boya-badana yaptırması.

Bir öteki şikayet ise mesken sahibinin, bozuk tuvalet için öğrencilere ‘Ben değil siz kullanacaksınız, siz yaptırın’ çıkışı.

UZMANLAR NE DİYOR?

Öğrencilerin bu haklı şikayetleri ile ilgili hurriyet.com.tr’ye konuşan İstanbul Emlakçılar Odası Lideri Nizamettin Aşa kıymetli ihtarlarda bulundu.

Mal sahibinin kanunen lakin 3 aylık kira pahasında depozito isteyebileceğini belirten Aşa şunları söylemiş oldu:

*Depozito mesken sahibi için kiracı çıkarken iade etmek şartıyla bir teminat olarak kabul edilir. Kiracı meskene bir ziyan vermez yahut abonmanlıklardan doğan bir borç bırakmazsa yani konutu aldığı üzere teslim ederse depozito da iade edilir. Mal sahibinin depozito istemesi kanunsuz bir şey değil. Fakat bunun haricinde istenilen para yahut mal talebi muhakkak hakikat değil.

*Ev sahipleri tarafınca tadilatların dayatma olarak kiracıya yaptırılması da yanlışsız değil.


EMLAKÇILAR ODASI LİDERİ: BUNUN İSMİ FIRSATÇILIK

Olağandışı kira artışlarına da değinen Aşa şu tespitlerde bulundu:

*Serbest piyasa iktisadı olan bir ülkede yaşıyoruz. Bu sebeple mal sahibine kimse ne kadara kiraya vermesi yahut satması gerektiğini dayatamaz. Devlet yalnızca kira artışına bir kota koyabilir. Kira artışları da esasen TÜFE’ye endekslendi. bir daha de mal sahiplerinin kira meblağlarını epey fazla artırması piyasa şartlarını berbata kullanmak ve fırsatçılık olarak kıymetlendirilebilir.

*Bu mevzunun farklı bir boyutu daha var. Mal sahibi meskenini yüksek fiyata diyelim ki kiraladı. Burada düşünmesi gereken kiracı bunu ödemeyi ne kadar sürdürebilir. Yüksek kiraları istemek değerli değil, ödeme gücüne bakılınca ödenecek üzere değil. Mecbur kalınıp konutlar tutuluyor lakin bir süre daha sonra ödenemeyince sonu icra dairelerinde bitiyor.

*İstenilen yüksek kiraların bir süre daha sonra ödenemeyeceğinin şuurunda olan mesken sahibi de kiracıya kefil istiyor, fazladan teminat istiyor. Bu cins fırsatçılıklar kabul edilemez.


“KİŞİ BAŞI AİDAT YASAL DEĞİL”

Öğrenciler için koşul koşulan “kişi başı aidat” talebinin de yasal olmadığı belirten Aşa “Kira kontratları bir kontrat ve iki tarafta bunu onaylıyorsa bir düşünce yok. Lakin bu durumu fırsatçılık olarak kullanıp bir konutta fazla kişi kalıyor diye, kişi başı kira ve aidat alınması da kabul edilemez. Hele ki aidatı kişi başı almak mümkün değil. Burada da müşterek kullanımlarda bir istisna olabilir” diye konuştu.

ÖĞRENCİLERİN YASAL HAKLARI NELER?

Konut sahiplerinin ‘yasal olmayan’ tavırları için yargı yolunu işaret ve İstanbul genelinde yüzde 50’ye kadar artan kira artırımlarının dava konusu olmaya başladığını belirten Avukat Kerem Olcayto ise şu tespitlerde bulundu:

*Öncelikle ‘fazladan’ depozito için Borçlar Kanunu çerçevesinde belirlenmiş sonlar var. Buna göre konut sahibi, 3 aylık kira bedelini depozito olarak isteyebilir lakin daha fazlasını isteyemez. ötürüsıyla depozito dışında öbür bir nam altında kiracıdan para da talep edilemez.

*Konudan bağımsız olarak depozito harici bir bedel fakat depozito bedeli meskende kiracı tarafınca verilen ziyanı karşılamıyorsa mal sahibi tarafınca talep edilebilir. Depozito ziyanı karşılamadı, kiracı da ek para vermeye yanaşmıyor ise zararınızın giderilmesi için yargı yoluyla zararın karşılanmasını isteyebilirsiniz.

*Fakat bu zararın belgelemesi/kanıtlanabilir olması değerli. Kişi başı kira talep edilmesi hususu da bir daha birebir biçimde kanunen kelam konusu değil. Bir dairenin aşikâr bir rayiç kira pahası vardır ve bedeli odur, hane ortasında yaşayan sayısına bakılırsa değişiklik gösteremez.


“ANKASTRE ÜZERE TALEPLER KONTRATA KESİNLİKLE YAZILMALI”

*Aidat konusu da aylık alınan sabit bir bedel olduğu içim tıpkı biçimde pahalandırmak gerek. bir daha konutun içine ankastre yapılması üzere mal sahipleri tarafınca getirilen talepler, bunun kira bedelinden düşülüp, düşülmemesi üzere konular kiraya veren ile kiracının mutabakatı sonucunda kira kontratında açıkça belirtilmelidir.

*Bu üzere tadilatlar kalıcı eser niteliğinde olduğundan ve konuta kıymet katacağından kiracının yaptırdığı tadilatın akıbetinin ne olacağını kira mukavelesine açıkça yazması hak kaybına uğramaması için koşul. Bu şekil fırsatçı mal sahipleri ve aracılara karşı kiracılar maalesef çaresiz kalıyor ve mecburen bu fahiş isteklere razı oluyorlar. halbukiki bu biçim taleplere karşı uyanık davranmalı ve haklarını korumalılar. Temelinde bu biçim bahisler devlet tarafınca denetim ediliyor ve bunun gerekli yaptırımları var. “Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi” üzerinden bu işletmeleri şikayet edebilirler bir daha haksız taleplere karşı yargı yoluna gidebilirler.


KAYNAK: HÜRRİYET
 
Üst